Publieke prijsvraag

  • Ruimte voor het creatieve proces
  • Flexibele procedure
  • Transparant en effectief
  • Maatschappelijke aandacht
  • Bepalen van de prijs
  • Selectie
  • Samenstellen van de jury
  • Versnipperd juridisch kader

C.    Voordelen van het instrument publieke prijsvraag

Het instrument publieke prijsvraag heeft verschillende voordelen. Deze voordelen zijn verschillend van aard: sommige zijn politiek, andere juist economisch of juridisch. De belangrijkste voordelen worden hier toegelicht.

Ruimte voor het creatieve proces

Soms is onduidelijk hoe een maatschappelijk probleem het best kan worden opgelost. In dat geval is de overheidsorganisatie op zoek naar een oplossing die nog niet eerder is bedacht. Een publieke prijsvraag kan hier op verschillende manieren ruimte voor bieden. Zo kan een overheidsorganisatie een ideeënprijsvraag uitschrijven, die – als ware het marktonderzoek – gericht is op het verzamelen van verschillende innovatieve oplossingen. De prijs is in die gevallen meestal een geldbedrag. Bij veelbelovende inzendingen kan de overheidsorganisatie er ook voor kiezen een subsidie of opdracht te verstrekken aan de winnaar(s); noodzakelijk is dat echter niet.

Daarnaast is het ook mogelijk een prijsvraag in meerdere fasen te organiseren. Meestal zijn dat er twee: een haalbaarheidsfase en een ontwikkelfase. In de eerste fase dienen deelnemers een idee in, dat wordt getoetst op haalbaarheid. In de tweede fase werken de hoogst geëindigde deelnemers uit de eerste fase hun idee uit tot een nader ontwerp of prototype. Een groot voordeel van zo’n getrapte procedure is dat zorgvuldiger wordt omgegaan met de inspanningen van de deelnemers én van de organisatie. Een voorbeeld van een publieke prijsvraag waarin standaard wordt gewerkt met meerdere fases is de SBIR.

Flexibele procedure

Publieke prijsvragen zijn er dus in allerlei soorten en maten: van experimentele ideeënprijsvraag tot gefaseerde ontwikkelcompetitie. Bovendien hoeft een prijsvraagprocedure niet per se te leiden tot het verlenen van een subsidie of opdracht, bijvoorbeeld als de inzendingen tegenvallen of te duur zijn. Zo biedt de prijsvraagprocedure binnen de juridische kaders veel flexibiliteit.

Transparant en effectief

Overheidsorganisaties hebben soms de neiging om niet in de openbaarheid, maar via bekende partijen en netwerken naar input te zoeken. Met een publieke prijsvraag kan juist contact worden gezocht met nieuwe partijen. Een prijsvraag is namelijk transparant: bekend is dat een vraagstuk speelt, en dat oplossingen welkom zijn en kunnen worden beloond. Die transparantie is niet alleen nastrevenswaardig vanuit het oogpunt van gelijke behandeling van marktdeelnemers, maar kan ook leiden tot betere resultaten. Als meer mensen op de hoogte zijn van een bepaalde vraag, kunnen betere oplossingen worden aangedragen. Bovendien kan een publieke prijsvraag de samenwerking stimuleren met bedrijven, burgers en organisaties die misschien niet eerder in beeld waren. Zo draagt transparantie ook bij aan effectiviteit. Zie ook: Bestuurskundige informatie.

Maatschappelijke aandacht

De publieke prijsvraag is een uitstekend instrument om (media-)aandacht te genereren voor een maatschappelijk vraagstuk. Het instrument biedt de mogelijkheid een probleem en de aanpak van de overheidsorganisatie positief te framen: ‘Overheidsorganisatie zet zich in voor X en is op zoek naar uw ideeën!’. Dit kan politiek-bestuurlijk wenselijk zijn. Een publieke prijsvraag laat zich vaak ook goed promoten via sociale media.