Publieke prijsvraag

  • Ruimte voor het creatieve proces
  • Flexibele procedure
  • Transparant en effectief
  • Maatschappelijke aandacht
  • Bepalen van de prijs
  • Selectie
  • Samenstellen van de jury
  • Versnipperd juridisch kader

D.    Nadelen van het instrument publieke prijsvraag

Het instrument publieke prijsvraag kent ook nadelen. Deze nadelen zijn verschillend van aard: sommige zijn politiek, andere juist economisch of juridisch. De belangrijkste nadelen worden hier toegelicht.

Geen garantie op succes

Hoewel bij een publieke prijsvraag de inzendingen uiteraard op inhoud worden beoordeeld en geselecteerd, is het lastig om als overheidsorganisatie directe invloed uit te oefenen op de inhoud van de inzendingen. Het idee van een prijsvraag is immers juist aan de burger of aan de markt te vragen om met oplossingen te komen voor een maatschappelijk vraagstuk. Met het oog op de gelijke behandeling van deelnemers is het bovendien vaak niet toegestaan om tussentijds aanwijzingen te geven, ook niet wanneer dat de kansen op het oplossen van het maatschappelijk vraagstuk zou vergroten. Het instrument publieke prijsvraag biedt dus geen garantie op succes: de resultaten kunnen tegenvallen. Tegelijkertijd is de overheidsorganisatie niet verplicht de winnaar(s) een subsidie of opdracht te verlenen. De schade voor de overheidsorganisatie blijft in dat geval beperkt tot de (geld)prijs. Zie ook: Juridische informatie.

Selecteren winnaar is lastig

Een belangrijk onderdeel van een prijsvraag is het selecteren van een winnaar, maar dat kan knap lastig zijn. Overheidsorganisaties hopen met een prijsvraag namelijk vaak op uiteenlopende, creatieve inzendingen. Die ruimte voor het creatieve proces is een voordeel, maar het is ook moeilijk om een rangorde vast te stellen van projectvoorstellen die verschillen in grootte, discipline en ambities. Daarnaast kunnen sommige projecten moeilijk objectief worden beoordeeld, bijvoorbeeld als het gaat om het ontwerp voor een kunstwerk. Denk vooraf dus goed na over de selectiecriteria en de expertise die de jury nodig heeft. Zie hierover ook de juridische informatie en het stappenplan voor het gebruik van het instrument publieke prijsvraag.

Versnipperd juridisch kader

Er is niet één duidelijke set regels voor publieke prijsvragen voorhanden. Het recht dat van toepassing is op de publieke prijsvraag hangt namelijk af van het juridische karakter van de prijsvraag. Het kan gaan om een subsidieprijsvraag, een aanbestedingsprijsvraag, een innovatiepartnerschap, een challenge, een Small Business Innovation Research (SBIR) of uitloving. Dit betekent dat  de subsidieregels, de regels voor inkoop, de regels uit het contractenrecht of andere kaders van toepassing kunnen zijn. De regels die zien op de prijsvraag als Europese aanbestedingsprocedure zijn voorts relatief beperkt. Dit betekent dat er nog veel  moet worden geregeld in het aanbestedingsdocument. De toepasselijke regels sluiten bovendien niet altijd aan bij hetgeen overheidsorganisaties met de publieke prijsvraag willen bereiken. Het komt voor dat dit tot onduidelijkheden en misverstanden leidt, bijvoorbeeld ten aanzien van de rechtsbescherming. Voor meer informatie hierover zie juridische informatie. Daarnaast zijn hulpmiddelen uit de praktijk beschikbaar zoals het KOMPAS van Architectuur Lokaal voor ontwerpwedstrijden en ondersteuning van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voor ontwikkelcompetities.